1.6 - Mencipta Satu Struktur Organisasi dalam Sesebuah Perniagaan

Struktur organisasi menunjukkan cara pengurusan membahagikan tugas dan tanggungjawab dalam kalangan pekerja. Pilih struktur mengikut cara perniagaan membahagikan kerjanya.

Struktur berdasarkan fungsi dan produk

• Berdasarkan fungsi. Bentuk bahagian mengikut fungsi utama dan tempatkan pekerja mengikut kepakaran. Struktur ini mudah dibentuk dan diamalkan. Contohnya, Pengurus Besar menyelia pengurus pengeluaran, kewangan, pemasaran, penyelidikan dan pembangunan serta sumber manusia.
• Berdasarkan produk. Perniagaan berskala besar yang mengeluarkan pelbagai produk boleh mewujudkan bahagian bagi setiap produk. Struktur ini memudahkan penyelarasan operasi atau perkhidmatan berkaitan. Pekerja ditempatkan mengikut pengetahuan, pengalaman, kemahiran dan kepakaran menghasilkan produk berkenaan.

Struktur berdasarkan geografi atau wilayah dan pelanggan

• Berdasarkan geografi atau wilayah. Bahagikan operasi mengikut kawasan pasaran, misalnya wilayah Utara, Selatan, Timur, Sabah dan Sarawak. Ibu pejabat memerlukan kakitangan yang ramai untuk menyelaraskan bahagian dan unit antara wilayah.
• Berdasarkan pelanggan. Bentuk bahagian mengikut keperluan dan kehendak pelanggan. Struktur ini lazim dalam perniagaan perkhidmatan. Tempatkan pekerja mengikut kepakaran yang diperlukan, misalnya bagi khidmat kaunter, mesin ATM atau nasihat pelaburan di bank.

Struktur berdasarkan matriks

• Matriks menggabungkan struktur mengikut fungsi dengan struktur mengikut produk. Gabungan ini mewujudkan sistem berbilang arahan.
• Dalam contoh pengurusan projek, seorang Pengurus Besar menyelia pengarah projek dan pengarah bidang seperti operasi, kewangan, reka bentuk, pemasaran dan sumber manusia. Eksekutif Projek A, B dan C menerima arahan daripada Pengarah Projek dan berhubung dengan beberapa pengarah mengikut fungsi.

Padanan struktur dengan operasi

• KENCANA Sdn. Bhd. Rancangan mengedar produk herba melalui stokis dan pengedar di Semenanjung Malaysia, Sabah dan Sarawak menunjukkan bagaimana kawasan pasaran boleh menjadi asas pembahagian kerja.
• Syarikat ZM Sdn. Bhd. Pengarah Urusan menyelia pengurus pembelian, sumber manusia, pentadbiran dan kewangan. Pembahagian ini berdasarkan fungsi.
• Royal Construction Sdn. Bhd. Seorang pengurus besar menyelia pengurus bagi jabatan pembinaan, kejuruteraan dan kewangan dalam struktur berdasarkan fungsi. Apabila syarikat dapat menjalankan beberapa projek serentak, pengurusan perlu menyusun semula struktur supaya operasi berjalan lancar dan berkesan.