12.1 - Koordinasi dan Gerak Balas

Komponen Koordinasi

• Kepekaan: Keupayaan mengesan perubahan dalam persekitaran dan bergerak balas terhadap perubahan tersebut.
• Rangsangan: Perubahan yang merangsang gerak balas.
• Reseptor: Sel deria khas yang mengesan rangsangan dan menukarkannya kepada impuls saraf.
• Pusat integrasi: Otak mentafsir impuls saraf dan mengkoordinasi gerak balas yang sesuai.
• Efektor: Bahagian badan yang bergerak balas; contohnya otot dan kelenjar.
• Gerak balas: Cara organisma bertindak selepas mengesan rangsangan.

Laluan: rangsangan → reseptor → neuron deria → pusat integrasi → neuron motor → efektor → gerak balas.

Rangsangan Luar dan Rangsangan Dalam

• Rangsangan luar: Cahaya, bunyi, bau, rasa, suhu persekitaran, tekanan dan sentuhan.
• Rangsangan dalam: Perubahan tekanan osmosis darah, suhu badan dan aras gula dalam darah.

Jenis Reseptor Deria

• Kemoreseptor: Mengesan bahan kimia.
• Mekanoreseptor: Mengesan rangsangan sentuhan dan tekanan.
• Fotoreseptor: Mengesan cahaya.
• Termoreseptor: Mengesan perubahan suhu.
• Baroreseptor: Mengesan perubahan tekanan.
• Nosiseptor: Mengesan kesakitan.

Keperluan Gerak Balas

• Gerak balas terhadap rangsangan luar membolehkan manusia dan haiwan menyesuaikan diri terhadap perubahan persekitaran dan terus hidup.
• Gerak balas terhadap rangsangan dalam mengembalikan perubahan persekitaran dalam kepada julat normal.