3.5 - Keunikan Amalan Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen di Negara Kita

• Keunikan pemerintahan negara lahir daripada gabungan unsur tradisional dengan unsur moden.

Gabungan Unsur Tradisional dan Moden

Sintesis Raja dan Demokrasi

• Unsur tradisional: Kedudukan raja sebagai warisan sosiopolitik masyarakat Melayu.
• Unsur moden: Demokrasi Berparlimen berdasarkan model Westminster England.
• Gabungan kedua-dua unsur mengimbangi amalan demokrasi dalam persekitaran sosiopolitik yang mempunyai pelbagai bangsa, agama dan budaya.

Mekanisme Semak dan Imbang dalam Pentadbiran

Imbangan Kuasa Pemerintahan

• Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen mewujudkan mekanisme semak dan imbang dalam pemerintahan.
• Pemerintahan beraja mengimbangi pemerintahan demokrasi kerana raja berkecuali dalam politik, ekonomi dan dasar negara.
• Kuasa pengimbang pada raja meredakan konflik yang berlaku dalam demokrasi.
• Pengasingan kuasa antara Badan Perundangan, Badan Eksekutif dan Badan Kehakiman mewujudkan mekanisme semak dan imbang.
• Badan Kehakiman menyelesaikan pertikaian antara badan atau pihak yang berkuasa.

Kuasa Budi Bicara Raja

• Kuasa budi bicara ialah kuasa yang dilaksanakan oleh raja tanpa mendengar atau menurut nasihat ketua kerajaan dalam perkara tertentu.

Kuasa Budi Bicara YDPA

• Melantik ketua Kerajaan Persekutuan, iaitu Perdana Menteri.
• Tidak memperkenankan permintaan pembubaran Parlimen.

Kuasa Budi Bicara Raja/Sultan/Yang di-Pertua Negeri

• Melantik ketua Kerajaan Negeri, iaitu Menteri Besar atau Ketua Menteri.
• Tidak memperkenankan permintaan pembubaran Dewan Undangan Negeri.

Kerjasama Politik

Permuafakatan dan Perkongsian Kuasa

• Kerjasama politik menekankan perkongsian kuasa antara kaum berdasarkan prinsip tolak ansur, perundingan dan pengorbanan.
• Permuafakatan pelbagai parti politik dalam satu gabungan membolehkan parti politik membentuk kerajaan dan berkongsi kuasa dalam pemerintahan.
• Pada tahun 1955, Parti Perikatan dibentuk sebagai gabungan parti yang berasaskan kaum.
• Parti Perikatan kemudiannya dikenali sebagai Barisan Nasional.
• Barisan Nasional memenangi 13 kali pilihan raya umum untuk membentuk Kerajaan Persekutuan.
• Pada Pilihan Raya Umum ke-14 tahun 2018, kerjasama politik membolehkan Pakatan Harapan memenangi pilihan raya dan membentuk Kerajaan Persekutuan.