3.2 - Sejarah dan Kedudukan Institusi Majlis Raja-Raja

• Majlis Raja-Raja bermula dengan pembentukan Durbar.
• Kedudukan dan peranannya dalam pemerintahan negara berasaskan Perlembagaan Persekutuan.

Pembentukan Durbar Negeri-negeri Melayu Bersekutu (NNMB) 1897

Sejarah Penubuhan Durbar

• Durbar dibentuk pada tahun 1897 seiring dengan penubuhan NNMB.
• Durbar ialah perjumpaan atau persidangan umum yang diadakan oleh Raja Melayu dengan British.
• Durbar menjadi majlis persidangan Raja-raja Melayu Perak, Selangor, Pahang dan Negeri Sembilan.
• Raja-raja Melayu membincangkan hal ehwal pentadbiran Kerajaan Persekutuan dengan British.
• Keahlian Durbar terdiri daripada:
  • Pesuruhjaya Tinggi British sebagai pengerusi.
  • Raja-raja Melayu NNMB.
  • Residen British di NNMB.
  • Setiausaha NNMB.

Majlis Sultan-Sultan Semasa Malayan Union (MU) 1946

Rencana dan Fungsi

• Perlembagaan Malayan Union 1946 memperuntukkan penubuhan Majlis Sultan-Sultan.
• Keahlian terdiri daripada:
  • Gabenor Malayan Union sebagai pengerusi.
  • Sembilan orang Raja Melayu.
  • Ketua Setiausaha Malayan Union.
  • Penasihat Undang-undang.
  • Setiausaha Kewangan.
• Fungsinya membincangkan undang-undang berkaitan dengan agama Islam.
• Majlis menasihati Gabenor tentang perkara yang dibangkitkan oleh Raja-raja Melayu.
• Majlis Sultan-Sultan tidak pernah dilaksanakan kerana Raja-raja Melayu menentang Malayan Union.

Majlis Raja-Raja Semasa Persekutuan Tanah Melayu 1948

Pengukuhan Institusi

• Majlis Raja-Raja ditubuhkan apabila Persekutuan Tanah Melayu 1948 menggantikan Malayan Union.
• Majlis mempunyai kuasa dan sekretariat yang sesuai dengan kedudukan dan peranannya.
• Majlis diurus sepenuhnya oleh Raja-raja Melayu.
• Pengerusi ditentukan dalam kalangan sembilan orang Raja Melayu.
• Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja dilantik sebagai setiausaha Majlis Raja-Raja.
• Raja-raja Melayu berhak mendapat penerangan daripada Pesuruhjaya Tinggi British tentang penggubalan undang-undang dan dasar Kerajaan Persekutuan.

Majlis Raja-Raja Selepas Merdeka

Perubahan Keanggotaan

• Peranan Majlis Raja-Raja dikekalkan selepas negara merdeka pada 31 Ogos 1957.
• Yang di-Pertua Negeri Melaka dan Pulau Pinang menjadi ahli Majlis Raja-Raja.
• Selepas pembentukan Malaysia pada tahun 1963, Yang di-Pertua Negeri Sarawak dan Sabah menjadi ahli.
• Yang di-Pertua Negeri tidak menyertai mesyuarat khas yang melibatkan:
  • Pemilihan Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong.
  • Kedudukan, keistimewaan, kehormatan dan kemuliaan Raja-raja Melayu.
  • Hal ehwal agama Islam.

Kedudukan dan Fungsi Majlis Raja-Raja dalam Perlembagaan Persekutuan

Fungsi Utama Majlis Raja-Raja

• Majlis Raja-Raja mempunyai kuasa dan fungsi dalam sistem Raja Berperlembagaan.
• Majlis Raja-Raja menggunakan budi bicara bagi melaksanakan fungsinya.
• Fungsi Majlis Raja-Raja:
  1. Memilih Yang di-Pertuan Agong dan Timbalan Yang di-Pertuan Agong.
  2. Bersetuju atau tidak bersetuju terhadap undang-undang yang memerlukan persetujuan Majlis Raja-Raja.
  3. Memberikan nasihat berkaitan dengan pelantikan jawatan tertentu.
  4. Menjadi rujukan dalam perubahan dasar berhubung dengan kedudukan istimewa orang Melayu, bumiputera di Sarawak dan Sabah serta kepentingan sah kaum lain.
  5. Menjadi Lembaga Pengampunan bagi kes-kes tertentu.
  6. Memperkenankan perubahan persempadanan negeri setelah mendapat perkenan raja negeri berkenaan.
  7. Memperkenankan pindaan perlembagaan bagi perkara tertentu.

Fungsi sebagai Pengimbang Pentadbiran

• Majlis Raja-Raja menjadi pengimbang dalam sistem Raja Berperlembagaan melalui:
  1. Hak untuk dirundingi dalam beberapa pelantikan penting.
  2. Hak untuk membincangkan hal berhubung dengan dasar negara.