3.4 - Amalan Demokrasi dan Pengasingan Kuasa

• Demokrasi Berparlimen diterima sebagai sistem pentadbiran negara.
• Ciri demokrasi merangkumi amalan pilihan raya, jaminan kebebasan asasi serta pembahagian kuasa pada peringkat Persekutuan dan negeri.

Amalan Pilihan Raya

Ciri-Ciri Pilihan Raya

• Pilihan raya umum diadakan dalam tempoh lima tahun.
• Pilihan raya umum diadakan sejak negara mencapai kemerdekaan.
• Rakyat memilih wakil dan membentuk kerajaan melalui pilihan raya.

Kebebasan Asasi berdasarkan Perlembagaan Persekutuan

• Kebebasan asasi ialah hak yang dimiliki oleh seseorang individu di sisi undang-undang.
• Kebebasan asasi tidak bersifat mutlak dan tertakluk pada sekatan undang-undang.

Jenis Kebebasan Asasi

• Kebebasan diri: Tiada seorang pun boleh diambil nyawanya atau dilucutkan kebebasan dirinya kecuali mengikut undang-undang.
• Kebebasan beragama: Islam ialah agama Persekutuan; penganut agama lain bebas mengamalkan agama masing-masing.
• Hak berkenaan dengan pendidikan: Tiada diskriminasi terhadap warganegara atas alasan agama, ras, keturunan atau tempat lahir.
• Kebebasan bersuara, berhimpun dan berpersatuan: Setiap warganegara berhak bersuara, berhimpun secara aman dan berpersatuan.

Pengasingan Kuasa dalam Pemerintahan

• Kuasa pemerintahan dibahagikan kepada Badan Perundangan, Badan Eksekutif dan Badan Kehakiman.
• Yang di-Pertuan Agong ialah Ketua Utama Negara bagi ketiga-tiga badan tersebut.

Badan Perundangan (Legislatif)

• Menggubal dan meminda undang-undang.
• Menyemak dasar kerajaan.
• Meluluskan perbelanjaan kerajaan dan sistem cukai baharu.
• Parlimen ialah badan perundangan tertinggi di Malaysia dan terdiri daripada:
  • Yang di-Pertuan Agong sebagai satu daripada komponen Parlimen.
  • Dewan Negara atau Senat sebagai dewan tertinggi yang membahaskan rang undang-undang yang diluluskan oleh Dewan Rakyat.
  • Dewan Rakyat atau Perwakilan yang ahlinya dipilih oleh rakyat serta menggubal dan meluluskan undang-undang pada peringkat Dewan Rakyat.
• Dewan Undangan Negeri menggubal undang-undang bagi negeri masing-masing.

Badan Eksekutif (Pelaksana)

• Melaksanakan kuasa eksekutif mengikut Perlembagaan Persekutuan.
• Jemaah Menteri atau Kabinet pada peringkat Persekutuan:
  • Terdiri daripada Perdana Menteri dan menteri lain.
  • Perdana Menteri mengetuai Jemaah Menteri, memimpin kerajaan dan menjalankan pentadbiran kerajaan.
  • Menteri mengetuai kementerian untuk melaksanakan dasar kerajaan.
  • Menggubal dasar negara dan melaksanakan pembangunan.
  • Bertanggungjawab secara bersama kepada Parlimen.
  • Menteri yang tidak bersetuju dengan dasar kerajaan hendaklah meletakkan jawatan.
• Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri pada peringkat negeri:
  • Kuasa eksekutif terletak pada Sultan, Raja atau Yang di-Pertua Negeri.
  • Di negeri Semenanjung Malaysia, kuasa dilaksanakan oleh Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri atau EXCO.
  • Di Sarawak dan Sabah, kuasa dilaksanakan oleh Kabinet Negeri.
  • Pentadbiran Kerajaan Negeri diketuai oleh Menteri Besar atau Ketua Menteri.

Badan Kehakiman (Yudisiari)

• Mentafsir dan melaksanakan undang-undang.
• Mempertahankan Perlembagaan Persekutuan.
• Diketuai oleh Ketua Hakim Negara.
• Mengadili pertikaian antara pemerintah dengan rakyat dan sesama rakyat.
• Menyelesaikan konflik antara Kerajaan Negeri dengan Kerajaan Persekutuan.
• Fungsi badan kehakiman bergantung pada status Mahkamah Atasan, Mahkamah Bawahan dan Mahkamah Khas.
• Mahkamah Syariah dan Mahkamah Anak Negeri terdapat pada peringkat negeri.
• Hakim bebas daripada pengaruh politik untuk memelihara institusi keadilan.