4.7 - Reaksi Penduduk Tempatan terhadap Penyerahan Sabah

Reaksi Pasif Penduduk Tempatan

• Penyerahan Sabah kepada British pada 15 Julai 1946 tidak mendapat penentangan daripada penduduk tempatan.

Sebab-sebab Kurang Penentangan di Sabah

Dasar British

British Menindas Kegiatan Berpersatuan

• Penduduk Sabah terdiri daripada pelbagai kumpulan etnik yang berbeza dari segi bahasa, budaya, sistem kepercayaan, petempatan dan kegiatan ekonomi.
• Perbezaan ini menyukarkan pemimpin menghimpunkan semua etnik dalam satu pertubuhan.
• Pertubuhan yang membangkitkan kesedaran politik dan memperbaik ekonomi serta politik kaum bumiputera:
  • Persaudaraan Sahabat Pena Sabah (PASPAS) dan Persatuan Kebangsaan Melayu di Sabah dipimpin oleh Tengku Noordin, Zakaria Gunn dan Abu Bakar K. Ahmad.
  • Barisan Pemuda Sabah (BARIP) dipimpin oleh Mandur Mohammad Sharif, Imam Suhaili Yaakub, Seruji Yaakub dan Zulkifli Apong Abang Abdul Hadi.
• British khuatir pengaruh pemimpin persatuan menggugat kedudukannya di Sabah.
• British melumpuhkan gerakan nasionalisme dengan:
  • Menawarkan jawatan dan kenaikan pangkat kepada ahli persatuan.
  • Memindahkan ahli dan pemimpin yang aktif ke bandar lain.
• Kegiatan berpersatuan menjadi lemah kerana masalah kewangan dan kekurangan pemimpin berkebolehan.
• Tindakan terhadap pemimpin BARIP dan Parti Kebangsaan Melayu Labuan (PKML):
  • Pengiran Muhd Yusof dihantar berkursus ke Sultan Idris Training College (SITC).
  • Jamil Umar ditawarkan bekerja dengan kerajaan.
  • H.M. Salleh pulang ke Indonesia.
  • Mandur Sharif berpindah ke Pulau Labuan.
  • Imam Suhaili Yaakub menyertai Khairat Jumaat Muslimin (KJM).
  • Tengku Noordin dipindahkan ke Jesselton pada September 1946 dan ditawarkan bekerja di Treasury Jesselton sebelum pulang ke Tanah Melayu.
  • Zakaria Gunn ditukarkan ke Jesselton.
  • Apong Kerahu ditukarkan dari Tawau ke Sandakan.

Mengehadkan Peluang dalam Pentadbiran

• British mengehadkan penglibatan penduduk tempatan dalam pentadbiran.
• Penduduk Sabah kurang berpengalaman dalam sistem birokrasi Barat.

Kepentingan Sosioekonomi Penduduk Tempatan

• Penyerahan dianggap memberi peluang kepada penduduk tempatan untuk:
  • Melibatkan diri dalam pentadbiran.
  • Memajukan perniagaan.
  • Meluaskan jaringan perdagangan.
  • Membangunkan Sabah selepas perang.
• Kebanyakan penduduk tidak terlibat dalam gerakan menentang penyerahan.
• Penduduk tidak memahami tujuan penyerahan akibat dasar British yang menindas kesedaran nasionalisme anak watan.
• Gelombang kebangkitan nasionalisme muncul apabila British memperkenalkan langkah ke arah berkerajaan sendiri di Sabah.