4.3 - Reaksi Penduduk Tempatan terhadap Malayan Union

• British mengisytiharkan Malayan Union pada 1 April 1946.
• Malayan Union ditentang oleh Raja-raja Melayu, orang Melayu dan bekas pegawai British yang pernah berkhidmat di Tanah Melayu.

Sebab-sebab Penentangan

• Malayan Union merupakan bentuk penjajahan mutlak British.
• Sultan Melayu kehilangan kedaulatan dan kuasa politik.
• MacMichael mendapatkan persetujuan Raja-raja Melayu secara tidak sah melalui desakan dan ugutan serta tanpa peluang mendapatkan nasihat pembesar negeri.
• Ciri pentadbiran dan kewarganegaraan Malayan Union merugikan orang Melayu.

Cara-cara Penentangan

1. Penentangan Raja-raja Melayu

• Membawa kes ke Mahkamah Tinggi England: Persidangan Raja-raja Melayu di Istana Iskandariah, Kuala Kangsar pada April 1946 memutuskan untuk mencabar kesahan persetujuan yang diperoleh MacMichael.
• Menghantar surat bantahan ke London: Sultan Kedah, Perak dan Johor mengutus surat kepada George Henry Hall; Tuanku Syed Putra Jamalullail menghantar telegram kepada kerajaan British.
• Menyokong Kongres Melayu: Sultan Hisamuddin Alam Shah menyumbang $15 ribu kepada Persatuan Melayu Selangor dan merasmikan Kongres Melayu Pertama.
• Permaisuri Perak memimpin gerakan: Raja Perempuan Kelsom mengetuai perarakan wanita dalam perhimpunan besar-besaran di Kuala Kangsar pada 28 Mei 1946.
• Memulaukan pelantikan Gabenor: Raja-raja Melayu menerima resolusi Kongres Melayu yang dipersembahkan Dato’ Onn Jaafar lalu memulaukan pelantikan Sir Edward Gent.

2. Bantahan Akhbar Melayu

• BMA menyiarkan gagasan Malayan Union; akhbar Majlis menyiarkannya pada 12 Oktober 1945.
• Utusan Melayu, Majlis dan Warta Negara:
  • Membantah, mengecam dan mengutuk Malayan Union.
  • Menyeru orang Melayu mengadakan perhimpunan besar-besaran.
  • Melaporkan perkembangan gerakan penentangan.

3. Bantahan Cendekiawan

• Tokoh pentadbir Melayu: Dato’ Onn Jaafar, Dato’ Nik Ahmad Kamil, Za’ba, Tengku Mohamed, Dato’ Abdul Wahab Abdul Aziz, Wan Md Yussof dan Dato’ Hamzah Abdullah.
• Dato’ Abdul Rahman Mohammad Yassin membantah usaha British meneruskan penjajahan Tanah Melayu.
• Tokoh wanita: Cikgu Zaharah Abdullah, Halimahton Abd Majid, Saleha Mohd Ali, Zaharah Tamin, Datin Puteh Mariah Ibrahim Rashid dan Hasnah Ishak.
• Bekas pegawai British yang membantah: Frank Swettenham, Roland Braddell, Cecil Clementi Smith, Richard Winstedt, Frederick Weld dan George Maxwell.

4. Bantahan Persatuan Melayu

• Syarikat Bekerjasama Am Saiburi (SABERKAS), Persatuan Melayu Kedah, Perikatan Melayu Perak, Persatuan Melayu Selangor dan Persatuan Melayu Johor menghimpunkan orang Melayu daripada pelbagai lapisan masyarakat.
• Pertubuhan Melayu ditubuhkan atau diaktifkan semula untuk menganjurkan rapat umum menentang tindakan MacMichael dan Malayan Union.
• Bantahan negeri:
  • Kelantan, 15 Disember 1945: 10 ribu orang berhimpun di Kota Bharu semasa kedatangan MacMichael.
  • Kedah, 19 Januari 1946: Ribuan orang berarak di Alor Setar; Tuan Haji Hussain Che Dol dan Senu Abdul Rahman mengkritik Kertas Putih Malayan Union.
  • Johor, Januari 1946: Lembaga Kesatuan Melayu Johor dan Persatuan Melayu Johor mengadakan perhimpunan.
  • Batu Pahat, 10 Februari 1946: 20 ribu orang berhimpun di bawah pimpinan Dato’ Onn Jaafar.

5. Kongres Melayu dan Penubuhan UMNO

• Za’ba, Dato’ Onn Jaafar, Dato’ Panglima Bukit Gantang dan Tunku Abdul Rahman menggerakkan usaha membentuk badan induk untuk menentang Malayan Union secara tersusun.
• Kongres Melayu Pertama: 1–4 Mac 1946 di Bangunan Kelab Sultan Sulaiman, Kampung Baru, Kuala Lumpur; dihadiri wakil 41 pertubuhan Melayu.
• Kongres bersetuju menubuhkan United Malays National Organisation (UMNO) untuk menentang Malayan Union.
• 11 Mei 1946: UMNO ditubuhkan di Istana Johor melalui Kongres Melayu di Johor Bahru.
• Orang Melayu menganggap hari lahir Malayan Union sebagai “Hari Kematian” dan memakai lilitan kain putih pada songkok sebagai tanda berkabung.

6. Bantahan Besar-besaran UMNO

• UMNO menganjurkan tunjuk perasaan semasa lawatan Ahli Parlimen British L.D. Gammans dan David Rees Williams.
• Rapat umum berlangsung di Alor Setar, Padang Francis Light School di Pulau Pinang, Ipoh, Seremban, Kampung Baru di Kuala Lumpur dan Klang.
• Gammans dan Rees Williams melaporkan bahawa sultan tidak menyedari akibat Perjanjian Malayan Union dan menyokong cadangan Raja-raja Melayu untuk menubuhkan Persekutuan Tanah Melayu.
• Bantahan penduduk tempatan membuka mata kerajaan British terhadap keburukan Malayan Union.