4.1 - Latar Belakang Sistem Persekutuan di Negara Kita

Pengenalan Sistem Persekutuan

• Malaysia mengamalkan sistem Persekutuan.
• Persekutuan bermaksud penyatuan beberapa buah negeri dan membentuk sebuah negara bersekutu.
• Unsur penting negara Persekutuan:
  • Kerajaan Persekutuan atau Kerajaan Pusat;
  • Kerajaan Negeri;
  • pembahagian kuasa dalam sistem pentadbiran.

Pembentukan Sistem Persekutuan di Malaysia

Persekutuan 1896

• Peluasan pengaruh British membawa kepada pembentukan sebuah Persekutuan yang terdiri daripada Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang.
• Ditubuhkan berdasarkan Perjanjian Persekutuan 1895.
• Berkuat kuasa pada tahun 1896 dan dikenali sebagai Negeri-negeri Melayu Bersekutu (NNMB).
• Tiada agihan kuasa dan fungsi khusus antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri.
• Banyak keputusan pentadbiran dibuat oleh Residen Jeneral di Kuala Lumpur, iaitu pusat pentadbiran NNMB.

Majlis Mesyuarat Persekutuan 1927

• Majlis Mesyuarat Persekutuan distruktur semula pada tahun 1927.
• Tujuan:
  • memperkemas tadbir urus Persekutuan;
  • mengukuhkan kedudukan British di negeri Melayu.

Kesatuan Malaya 1946 (Malayan Union)

• Pada tahun 1946, British menyatukan pentadbiran semua negeri Melayu, Pulau Pinang dan Melaka.
• Penyatuan ini membentuk kerajaan kesatuan yang dikenali sebagai Kesatuan Malaya 1946 atau Malayan Union.
• Konsep kesatuan membentuk Kerajaan Pusat yang kuat di bawah kuasa Gabenor British.
• Kesatuan Malaya dilaksanakan dalam tempoh yang terhad dan gagal diteruskan selepas mendapat bantahan daripada Raja-raja Melayu dan orang Melayu.

Persekutuan Tanah Melayu 1948

• Gabungan sembilan buah negeri Melayu dengan dua buah Negeri-negeri Selat, iaitu Pulau Pinang dan Melaka.
• Dibentuk melalui Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948.
• Perjanjian menetapkan kuasa Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri.
• Agihan kuasa pada peringkat Persekutuan dan Negeri menandakan bermulanya era moden amalan Persekutuan di negara kita.
• Pesuruhjaya Tinggi British menjadi ketua Persekutuan.
• Raja-raja Melayu memerintah negeri mengikut perlembagaan negeri masing-masing.

Persekutuan Tanah Melayu 1957

• Persekutuan Tanah Melayu yang merdeka muncul pada 31 Ogos 1957.
• Berasaskan Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1957.
• Mewujudkan Kerajaan Persekutuan yang kuat bagi melicinkan pentadbiran negara yang berdaulat.
• Yang di-Pertuan Agong menjadi Ketua Persekutuan.
• Konsep Persekutuan diperkukuh melalui sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen dalam Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957.

Persekutuan Malaysia 1963

• Pada 16 September 1963, berdasarkan Perjanjian Malaysia, lahir sebuah Persekutuan yang terdiri daripada:
  • 11 buah negeri Tanah Melayu;
  • Singapura;
  • Sarawak dan Sabah.
• Persekutuan ini dinamakan Malaysia.

Kesimpulan

• Pembentukan sistem Persekutuan merupakan penerusan tradisi sejarah yang berakar umbi daripada pemerintahan beraja.
• Pembentukannya berkait rapat dengan peluasan pengaruh British dalam pentadbiran negeri Melayu.