8.1 - Perkembangan Pilihan Raya di Persekutuan Tanah Melayu

Latar Belakang Pilihan Raya

Konsep Asas

• Pilihan raya merupakan asas berkerajaan sendiri.
• Pilihan raya memberikan peluang kepada rakyat untuk memilih wakil atau parti yang akan membentuk kerajaan.
• Pilihan raya berkembang daripada peringkat majlis perbandaran kepada peringkat negeri dan seterusnya Pilihan Raya Majlis Perundangan Persekutuan 1955.
• Pilihan raya di Persekutuan Tanah Melayu diadakan selaras dengan peruntukan dalam Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948.
• Kerajaan Persekutuan mewujudkan Jawatankuasa Pilihan Raya bagi Majlis Mesyuarat Perundangan untuk mengkaji dan membuat cadangan tentang pilihan raya.
• 1950: Ordinan Pilihan Raya Pihak Berkuasa Tempatan diwujudkan untuk memberikan kuasa kepada majlis tempatan mengadakan pilihan raya.

Pilihan Raya Peringkat Tempatan

Pilihan Raya Majlis Perbandaran George Town (1951)

• Pilihan raya majlis perbandaran yang pertama diadakan di George Town, Pulau Pinang pada tahun 1951.
• Tujuan: memilih sembilan orang ahli Pesuruhjaya Perbandaran George Town.
• Sebelum pilihan raya, ahli Majlis Perbandaran dilantik oleh Gabenor Negeri-negeri Selat.
• Pendaftaran pemilih berlangsung selama enam minggu, mulai 17 Mei 1951 hingga 30 Jun 1951.
• 14 514 orang pengundi mendaftar untuk membuang undi.
• Keputusan:
  • Parti Radikal: 8 calon; menang 5 kerusi.
  • Parti Buruh: 8 calon; menang 2 kerusi.
  • UMNO: 5 calon; menang 1 kerusi.
  • Bebas: 3 calon; menang 1 kerusi.

Pilihan Raya Majlis Perbandaran Kuala Lumpur (1952)

• Diadakan pada Februari 1952.
• Sebanyak 12 kerusi dipertandingkan bagi kawasan Sentul, Bangsar, Imbi dan Petaling Jaya.
• UMNO bahagian Kuala Lumpur dan MCA bahagian Selangor bekerjasama dan bergabung; gabungan awal ini dikenali sebagai Perikatan.
• Keputusan:
  • Perikatan (UMNO Kuala Lumpur dan MCA Selangor): 9 kerusi.
  • IMP: 2 kerusi.
  • Bebas: 1 kerusi.
  • Parti Buruh Selangor dan Persatuan Penyewa-Penyewa Rumah: tiada kerusi.

Pilihan Raya Majlis Perbandaran Lain

• Pilihan raya seterusnya diadakan di Johor Bahru, Ipoh, Alor Setar, Melaka dan Seremban.
• Kerjasama UMNO-MCA terus memperoleh kemenangan dalam kerusi majlis perbandaran yang dipertandingkan.

Pilihan Raya Peringkat Negeri (1954)

Pelaksanaan dan Keputusan

• Pilihan raya peringkat negeri diadakan pada tahun 1954.
• Perikatan UMNO-MCA memenangi 226 daripada 268 kerusi negeri yang dipertandingkan.
• Kemenangan tersebut menunjukkan penerimaan masyarakat terhadap kerjasama antara kaum dalam politik negara.

Kepentingan Pilihan Raya Peringkat Awal

• Menyedarkan rakyat tentang amalan demokrasi.
• Memberikan pengalaman kepada rakyat mengendalikan pilihan raya peringkat Persekutuan.
• Menjadi persediaan ke arah berkerajaan sendiri.