1.4 - Sumber Sejarah

Jenis Sumber Sejarah

Sumber sejarah terbahagi kepada sumber primer dan sumber sekunder.

Aspek	Sumber primer	Sumber sekunder
Ciri	Belum diolah atau diterbitkan; bersifat asli; belum ditafsir	Telah diolah dan diterbitkan; tersebar kepada umum
Contoh	Fosil, artifak, bukan artifak, batu bersurat, keterangan lisan, dokumen rasmi, manuskrip, fail rasmi jabatan, surat peribadi dan diari	Buku, akhbar, majalah, jurnal, ensiklopedia dan risalah

Contoh dan Huraian Sumber

Artifak

• Artifak ialah peralatan ciptaan manusia yang digunakan untuk perburuan, pertanian dan perdagangan.
• Diperbuat daripada bahan seperti batu, kaca dan logam.
• Loceng gangsa Kampung Pencu, Muar, Johor:
  • dihasilkan sekitar 150 Masihi;
  • menjadi sumber untuk melihat hubungan perdagangan dengan kerajaan Funan;
  • tempoh penghasilannya bersamaan dengan perluasan kuasa kerajaan Funan.
• Artifak di Terumbu Mangsi, Kudat, Sabah dan rangka manusia di Gua Cha, Kelantan juga merupakan sumber primer.
• Tapak arkeologi Santubong, Sarawak menemukan:
  • artifak arca Buddha;
  • artifak seramik barangan perdagangan dari China zaman Dinasti Song dan Dinasti Tang.

Bukan Artifak

• Bukan artifak ialah data arkeologi berkaitan budaya manusia yang terdapat:
  • di bawah tanah;
  • di atas permukaan tanah.
• Contoh: dinding gua, dinding kota dan struktur binaan.
• Candi Lembah Bujang menjadi sumber yang menunjukkan:
  • pengaruh Hindu dan Buddha;
  • hubungan perdagangan antara India dengan Kedah.

Ensiklopedia

• Ensiklopedia ialah sumber sekunder yang kandungannya berdasarkan fakta dan sumber sejarah yang sahih.
• The Encyclopedia of Malaysia mengandungi tema seperti:
  • sejarah awal;
  • sejarah moden awal;
  • arkitektur;
  • laut;
  • tumbuh-tumbuhan.

Kepentingan Sumber Sejarah

• Sejarah ditulis melalui kajian terhadap sumber primer dan sekunder.
• Kedua-dua sumber membantu mengetahui peristiwa masa lalu.
• Sumber primer memberikan maklumat langsung untuk merungkai sesuatu peristiwa.
• Sumber sekunder memberikan maklumat daripada dapatan penyelidikan sejarah yang telah diterbitkan.
• Analisis pelbagai sumber membantu sejarawan memperoleh maklumat dan fakta untuk membuat tafsiran serta penulisan sejarah.

Rumusan dan Iktibar

• Kesahihan penulisan sejarah bergantung pada penelitian bukti daripada sumber yang berkaitan.
• Sumber dan tapak sejarah perlu dipelihara supaya warisan negara dapat terus dikaji.