10.3 Bahan Antioksidan

Definisi dan Contoh Bahan Antioksidan

Bahan antioksidan ialah sebatian kimia yang diperlukan oleh badan untuk melambatkan atau menghentikan proses pengoksidaan.

Melindungi sel badan daripada kerosakan akibat radikal bebas.
Bertindak sebagai barisan pertahanan terhadap risiko mendapat sesetengah penyakit.
Badan menghasilkan bahan antioksidan, tetapi keupayaan ini berkurang apabila usia meningkat; bahan antioksidan perlu diperoleh melalui makanan.

Bahan antioksidan	Sumber makanan dan huraian
Beta karotena	Makanan merah, kuning atau jingga: lobak merah, mangga dan ubi keledek
Lutein	Dikaitkan dengan mata yang sihat; banyak dalam sayuran berdaun hijau seperti bayam, kubis dan brokoli
Likopena	Betik, jambu batu, tembikai, tomato, aprikot, limau gedang dan oren
Vitamin C	Vitamin larut air yang juga dikenal sebagai asid askorbik; buah sitrus, bayam, brokoli, kiwi, strawberi, kranberi, kubis, lada hijau dan bijirin
Vitamin E	Juga dikenal sebagai alfa-tokoferol; minyak kelapa sawit, minyak germa gandum, minyak jagung, minyak kacang soya, aprikot, brokoli, kekacang dan mangga

Tindakan Bahan Antioksidan terhadap Radikal Bebas

Bahan antioksidan boleh diperoleh daripada sintesis kimia atau tumbuhan semula jadi.
Apabila bahan antioksidan bertindak balas dengan radikal bebas, sebatian yang lebih stabil terhasil.
Pembentukan sebatian stabil menghentikan proses pengoksidaan.

Faktor yang Mempengaruhi Pengoksidaan Makanan

Makanan yang terdedah kepada udara mengalami pengoksidaan.
Buah seperti epal dan pisang menjadi perang apabila terdedah kepada udara.
Larutan yang mengandungi bahan antioksidan melambatkan pengoksidaan epal.

Eksperimen 10.1: Kesan Larutan Berbeza terhadap Pengoksidaan Epal

Tujuan: Mengkaji kesan jenis larutan yang berbeza terhadap pengoksidaan buah epal.

Pernyataan masalah: Apakah cara untuk melambatkan proses pengoksidaan buah epal?

Hipotesis: Larutan yang mengandungi bahan antioksidan dapat melambatkan proses pengoksidaan buah epal.

Pemboleh ubah:

Dimanipulasikan: Jenis larutan.
Bergerak balas: Perubahan warna hirisan epal.
Dimalarkan: Suhu persekitaran dan saiz hirisan.

Bahan: Buah epal, larutan gula, jus limau, larutan natrium bikarbonat dan larutan garam biasa.

Radas: Piring Petri, bikar dan forseps.

Prosedur:

Sediakan larutan gula, jus limau, larutan natrium bikarbonat dan larutan garam biasa.
Potong sebiji epal kepada lima hirisan sama besar. Letakkan satu hirisan di dalam piring Petri sebagai kawalan.
Dengan forseps, rendam setiap hirisan lain secara berasingan di dalam satu daripada empat larutan.
Selepas 1 minit, letakkan empat hirisan itu di dalam piring Petri dan dedahkan kepada udara selama 15 minit.
Bandingkan perubahan warnanya dengan hirisan kawalan yang tidak direndam dalam sebarang larutan.

Jadual pemerhatian:

Jenis larutan	Perubahan warna hirisan epal
Larutan gula	Catat selepas 15 minit
Jus limau	Catat selepas 15 minit
Larutan natrium bikarbonat	Catat selepas 15 minit
Larutan garam biasa	Catat selepas 15 minit

Inferens: Keperangan berlaku apabila epal yang dipotong mengalami pengoksidaan setelah terdedah kepada udara. Bahan yang menghalang atau mengurangkan keperangan melambatkan pengoksidaan.

Kesimpulan: Larutan yang mengandungi bahan antioksidan melambatkan pengoksidaan epal; hipotesis diterima jika hirisan epalnya menjadi perang lebih lambat daripada kawalan.