1.3 - Bentuk-bentuk Perniagaan Lain

1.3.1 Francais

Francais ialah perniagaan berasaskan perjanjian antara francaisor yang memiliki sistem dan jenama dengan francaisi yang membeli hak untuk menggunakannya. Francaisi menawarkan barang atau perkhidmatan kepada pelanggan yang membuat bayaran kepadanya.

Ciri Umum Francais Mengikut Akta Francais 1998

Francaisi menjalankan perniagaan mengikut sistem francaisor selama tempoh yang dipersetujui dan mendapat hak menggunakan cap atau rahsia dagangan francaisor.
Francaisor mengawal operasi secara berterusan dan memberi bantuan. Francaisi membuat bayaran permulaan dan bayaran berkala mengikut perjanjian, dalam bentuk fi atau balasan lain yang dipersetujui.
Perjanjian menetapkan prosedur operasi, hak dan tanggungjawab. Kedua-dua pihak boleh menjalankan aktiviti perniagaan secara berasingan.

Francaisor

Francaisor ialah syarikat induk yang memiliki hak asal terhadap jenama serta menyediakan produk dan sistem perniagaan.
Francaisor memberi hak penggunaan imej, jenama, sistem operasi dan format perniagaan serta menyediakan panduan pelaksanaan.
Bantuan boleh meliputi latihan pemasaran, sokongan pentadbiran, promosi bersepadu, ramuan atau peralatan. Francaisor juga mengawal mutu perkhidmatan dan menjalankan penyelidikan serta pembangunan produk baharu. Nelson’s ialah contoh francaisor.

Kelebihan	Kekurangan
Memasuki pasaran baharu dan berkembang hingga ke peringkat global. Pengeluaran yang lebih banyak membolehkan ekonomi bidangan.	Reputasi boleh terjejas jika francaisi gagal mengekalkan mutu.
Berkongsi risiko dan tanggungjawab. Pengurusan di peringkat induk lebih kecil kerana francaisi mengendalikan outlet sendiri.	Kos sokongan operasi boleh meningkat dan sukar memilih francaisi yang berdaya saing.

Francaisi

Francaisi membeli hak penggunaan jenama dan menyediakan dana, tenaga kerja serta usaha untuk mengekalkan operasi.
Francaisi perlu mematuhi peraturan dan piawaian francaisor. Pelanggaran syarat boleh menyebabkan kontrak ditamatkan.

Kelebihan	Kekurangan
Sistem dan reka bentuk seragam serta sokongan pengurusan francaisor mengurangkan risiko kegagalan.	Mutu barang perlu dijaga kerana kegagalan menjejaskan nama baik francaisor.
Jenama sudah dikenali, jaringan perniagaan lebih luas dan pengalaman awal yang banyak tidak diperlukan.	Francaisi bergantung pada francaisor dan terikat pada perjanjian yang mengehadkan ruang untuk inovasi sendiri.

1.3.2 Usaha Sama

Usaha sama ialah perkongsian strategik antara dua atau lebih individu atau syarikat untuk menghasilkan barang atau perkhidmatan dalam tempoh tertentu.
Pihak yang terlibat membentuk entiti baharu, menyumbang modal, mengurus dan mengawalnya bersama serta berkongsi aset, hasil dan perbelanjaan.
Bagi projek tertentu, syarikat yang terlibat menjadi pemegang saham entiti baharu. Perjanjian menetapkan tanggungjawab seperti sumbangan kewangan dan tenaga kerja.
Usaha sama mengukuhkan kedudukan syarikat, menggabungkan kepakaran dan boleh menambah dana serta keuntungan. Entiti usaha sama lazimnya dibubarkan selepas objektifnya dicapai.
Lembaga Tabung Haji dan Amanah Raya menubuhkan Abraj Management Sdn. Bhd. dengan pegangan saham sama rata. Malaysia Aviation Group Berhad dan Lufthansa Technik AG pula merangka kerjasama untuk mewujudkan kemudahan penyelenggaraan, pembaikan dan baik pulih pesawat Boeing 737 dan Airbus A320 di KLIA.

Kelebihan	Kekurangan
Meluaskan pasaran ke tempat baharu, meningkatkan pengeluaran serta menambah dana dan tenaga kerja untuk projek.	Perbezaan visi dan misi boleh mencetuskan konflik.
Memudahkan akses kepada teknologi, bahan mentah dan sumber lain. Pihak terlibat berkongsi risiko sambil mengekalkan aset dan pegangan syarikat asal.	Perbezaan budaya dan cara kerja boleh menyukarkan pengurusan.