2.3 - Ciri Utama Perlembagaan Persekutuan

Pengenalan Ciri Perlembagaan

• Perlembagaan merupakan peraturan tertinggi dan panduan dalam sistem pemerintahan negara.
• Dua ciri utama—tradisional dan moden—diperlukan bagi kestabilan serta kemajuan negara.

Ciri Tradisional

Kesultanan atau Pemerintahan Beraja

• Sejak berabad-abad, negeri Melayu diperintah berdasarkan pemerintahan beraja.
• Sultan ialah pemerintah berdaulat dan memiliki kuasa penuh di negeri masing-masing.
• Selepas merdeka, pemerintahan beraja diteruskan dan disesuaikan dengan konsep Demokrasi Berparlimen.
• Yang di-Pertuan Agong diperuntukkan kuasa pemerintahan melalui perlembagaan sebagai pemerintah tertinggi negara.
• Kuasa Yang di-Pertuan Agong termasuk:
  • Mengampun dan menangguhkan hukuman orang yang disabitkan kesalahan oleh mahkamah.
  • Membuat pelantikan bagi jawatan utama negara.
• Pada peringkat negeri, raja:
  • Menjadi ketua negeri.
  • Melaksanakan kuasa eksekutif melalui nasihat Majlis Mesyuarat Negeri.
  • Mengampun dan menangguhkan hukuman orang yang disabitkan kesalahan oleh mahkamah.
  • Membuat pelantikan bagi jawatan utama negeri.
  • Menjadi tonggak kehormatan dan keadilan.
  • Mengurniakan anugerah, penghormatan dan bintang kehormat kepada individu terpilih.

Agama Islam

• Pada zaman British, raja di negeri Melayu tidak perlu menerima nasihat penasihat British berkaitan hak dan kedaulatan raja, adat istiadat orang Melayu dan agama Islam.
• Selepas merdeka, agama Islam bagi negeri Melayu terletak di bawah kuasa raja di negeri masing-masing.
• Bagi Wilayah Persekutuan dan negeri tidak beraja, agama Islam terletak di bawah kuasa Yang di-Pertuan Agong.

Bahasa Melayu

• Sejak zaman Kesultanan Melayu Melaka, bahasa Melayu digunakan dalam pemerintahan.
• Bahasa Melayu menjadi lingua franca dan bahasa ilmu.
• Kini, bahasa Melayu menjadi bahasa kebangsaan dan bahasa rasmi negara.

Kedudukan Orang Melayu dan Bumiputera

• Sebelum merdeka, kedudukan orang Melayu dan bumiputera berada di bawah kuasa raja dan ketua peribumi.
• Selepas merdeka, Yang di-Pertuan Agong bertanggungjawab memelihara kedudukan istimewa orang Melayu dan bumiputera Sarawak dan Sabah serta kepentingan sah kaum lain.

Ciri Moden

Kerajaan Persekutuan

• Perlembagaan Persekutuan mewujudkan satu sistem Kerajaan Persekutuan.
• Laporan Suruhanjaya Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu menyarankan Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri diberi kuasa dalam bidang tertentu.
• Selepas pembentukan Malaysia, Sarawak dan Sabah diberi beberapa autonomi.

Sistem Demokrasi Berparlimen

• Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan sistem demokrasi di Malaysia.
• Pilihan raya umum pada tahun 1955 menjadi asas demokrasi.
• Tujuan utama pilihan raya: memberikan kebebasan kepada rakyat memilih wakil pemimpin dan menubuhkan kerajaan.
• Suruhanjaya Pilihan Raya ditubuhkan untuk memastikan pilihan raya dijalankan dengan adil dan bertanggungjawab sepenuhnya menjalankan pilihan raya.
• Pilihan raya persekutuan memilih wakil bagi membentuk Kerajaan Persekutuan.
• Pilihan raya negeri memilih wakil bagi membentuk Kerajaan Negeri.

Kewarganegaraan

• Kewarganegaraan Persekutuan diperkenalkan pada tahun 1948 melalui Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu.
• Sebelum tahun 1948, tiada satu kewarganegaraan yang sama bagi seluruh negara.
• Penduduk dikategorikan sebagai rakyat raja atau mendapat kerakyatan British sekiranya dilahirkan di Melaka atau Pulau Pinang.
• Kemerdekaan Tanah Melayu dan pembentukan Malaysia melahirkan taraf kewarganegaraan yang sama kepada rakyat.