5.3 — Alkohol

Definisi dan Penyediaan

• Alkohol ialah sebatian karbon organik yang mengandungi karbon, hidrogen dan oksigen.
• Alkohol disediakan melalui penapaian: yis bertindak terhadap makanan yang mengandungi glukosa atau kanji seperti gula, anggur, epal, tebu, beras, gandum, ubi dan barli.
• Semasa penapaian, enzim zimase dalam yis menukarkan glukosa kepada etanol dan karbon dioksida.

Aktiviti 5.5 — Menyediakan etanol melalui penapaian

• Bahan: air suling, yis, gula, bahan berkanji seperti roti dan beras, buah-buahan seperti pisang dan epal, serpihan porselin dan air kapur.
• Radas: bikar, rod kaca, kelalang kon, silinder penyukat, salur penghantar dengan penyumbat, tabung uji, kelalang penyulingan, kondenser Liebig, termometer, penunu Bunsen, tungku kaki tiga dan kasa dawai.

Susunan penapaian

• A—gula: larutkan 100 g gula dalam 50 cm³ air suling; tambah 10 g yis.
• B—kanji: campurkan 100 g roti dengan 50 cm³ air suling; tambah 10 g yis.
• C—buah: campurkan 100 g pisang yang dikisar dengan 50 cm³ air suling; tambah 10 g yis.
• Pindahkan setiap campuran ke dalam kelalang kon yang disambungkan melalui salur penghantar kepada air kapur; simpan selama satu minggu.
• Karbon dioksida yang dihasilkan semasa penapaian menukarkan air kapur menjadi keruh.

Mendapatkan etanol

1. Turaskan campuran tertapai dan masukkan hasil turasan ke dalam kelalang penyulingan bersama serpihan porselin.
2. Suling menggunakan kondenser Liebig yang dialiri air.
3. Kumpulkan hasil sulingan pada 78°C.
4. Penyulingan mengasingkan etanol kerana etanol dan air mempunyai takat didih yang berbeza.

Sifat Fizik dan Sifat Kimia

Sifat fizik alkohol

• Tidak berwarna.
• Cecair pada suhu bilik.
• Mempunyai bau yang tersendiri.
• Mudah meruap.
• Takat didih meningkat apabila bilangan atom karbon meningkat.
• Keterlarutan dalam air berkurang apabila bilangan atom karbon meningkat.

Aktiviti 5.6 — Sifat etanol

A. Sifat fizik

• Perhatikan warna, keadaan jirim pada suhu bilik, bau dan keterlarutan etanol dalam air.

B. Pembakaran

1. Nyalakan 2 cm³ etanol dalam piring sejat.
2. Perhatikan nyalaan.
3. Alirkan gas yang terbebas ke dalam air kapur untuk menguji karbon dioksida.
4. Uji titisan cecair pada corong turas menggunakan kertas kobalt klorida kontang untuk mengenal pasti air.

C. Pengesteran

1. Campurkan 2 cm³ etanol dengan 2 cm³ asid etanoik dalam tabung didih.
2. Di dalam kebuk wasap, tambah lima titis asid sulfurik pekat dan goncang.
3. Panaskan selama beberapa minit, kemudian tuangkan campuran ke dalam air.
4. Pengesteran antara etanol dengan asid etanoik menghasilkan ester; asid sulfurik pekat bertindak sebagai mangkin.

Keselamatan: Asid sulfurik pekat sangat mengakis; kendalikannya di dalam kebuk wasap sahaja.

Kegunaan Alkohol dalam Kehidupan Harian

Bidang	Kegunaan
Bahan api	Sangat mudah terbakar dengan nyalaan biru; pembakaran lengkap dan bersih tanpa jelaga. Alkohol digunakan sebagai bahan api bio kenderaan bermotor di Filipina.
Perubatan	Antiseptik dan disinfektan untuk membunuh mikroorganisma; pelarut bagi pelbagai ubat.
Kosmetik	Pelarut dalam minyak wangi, losen dan gincu.
Industri	Pelarut bahan organik dalam produk seperti cecair pencuci dan makanan; bahan tindak balas untuk ester yang digunakan dalam pemprosesan makanan, kosmetik dan cat. Etanadiol digunakan sebagai antibeku.

Kesan Pengambilan Alkohol secara Berlebihan

• Menyebabkan ketagihan, masalah keluarga dan sosial, jenayah, pemanduan berbahaya dan pergaduhan.
• Pengambilan berlebihan semasa hamil boleh menyebabkan sindrom fetal alkohol: kepala dan otak bersaiz kecil, muka tidak normal dan pertumbuhan terbantut.

Organ badan	Kesan buruk
Otak	Kerosakan sel otak; koordinasi dan sistem saraf terjejas; keseimbangan terganggu dan sukar menganggar jarak
Mata	Penglihatan kabur
Peparu	Kadar pernafasan meningkat
Jantung	Kadar degupan meningkat dan tekanan darah tinggi
Perut	Kerengsaan dinding perut, pendarahan dan ulser
Hati	Kerosakan sel hati; sel mati dan mengeras; sirosis dan kanser hati
Ginjal	Kerosakan akibat terlalu aktif menyingkirkan bahan buangan
Pundi kencing	Pembuangan air kencing lebih kerap