8.3 - Isotop

Definisi dan Contoh Isotop

• Isotop ialah atom-atom unsur yang sama dengan bilangan proton yang sama tetapi bilangan neutron yang berlainan.
• Isotop bagi suatu unsur mempunyai kedudukan yang sama dalam Jadual Berkala Unsur Moden.
• Perkataan isotop berasal daripada perkataan Yunani isos (sama) dan topos (tempat).

Isotop	Bilangan proton	Bilangan neutron
Hidrogen-1, hidrogen-2, hidrogen-3	1	0, 1, 2
Karbon-12, karbon-13, karbon-14	6	6, 7, 8
Oksigen-16, oksigen-18	8	8, 10

• Isotop neutral bagi unsur yang sama juga mempunyai bilangan elektron yang sama.
• Isotop biasanya ditulis menggunakan nombor nukleonnya, contohnya hidrogen-3.

Nombor nukleon

$\text{nombor nukleon}=\text{bilangan proton}+\text{bilangan neutron}$

$\text{bilangan neutron}=\text{nombor nukleon}-\text{bilangan proton}$

Pengiraan bilangan zarah

Isotop	Proton	Neutron
Klorin-35	17	$35-17=18$
Klorin-37	17	$37-17=20$
Natrium-23	11	$23-11=12$
Natrium-24	11	$24-11=13$
Bromin-79	35	$79-35=44$
Bromin-81	35	$81-35=46$

Kegunaan Isotop dalam Pelbagai Bidang

• Radioisotop ialah isotop tidak stabil yang memancarkan sinaran radioaktif.
• Radioisotop mengeluarkan sinaran berbahaya tetapi mempunyai kegunaan penting jika dikendalikan dengan betul.
• Radioisotop digunakan dalam bidang perubatan, pertanian, perindustrian, teknologi makanan, arkeologi dan geologi, penjanaan tenaga elektrik serta penyelidikan.

Kegunaan radioisotop

Bidang dan isotop	Kegunaan
Perubatan — sinar gama daripada kobalt-60	Membunuh sel kanser.
Teknologi makanan — sinar gama daripada kobalt-60	Membasmi mikroorganisma pada sayur-sayuran tanpa mengubah kualiti makanan.
Pertanian — fosforus-32	Disuntik ke dalam akar tumbuhan untuk mengkaji kadar penyerapan baja fosforus dalam tumbuhan.

Isotop yang dikenal pasti untuk pencarian maklumat

Bidang	Isotop
Perubatan	Natrium-24, kobalt-60, iodin-131
Pertanian	Fosforus-32, karbon-14
Arkeologi dan geologi	Karbon-14
Teknologi makanan	Kobalt-60
Industri kertas	Amerisium-241
Penjanaan tenaga elektrik	Uranium-235