8.2 - Jadual Berkala Unsur Moden

Struktur dan Susunan Unsur

• Jadual Berkala Unsur Moden mengandungi 118 unsur.
• Setiap petak unsur menunjukkan nombor proton, simbol unsur, nama unsur dan jisim atom relatif.
• Unsur dikelaskan sebagai logam, separuh logam atau bukan logam; keadaan fiziknya ditunjukkan sebagai pepejal, cecair atau gas.

Ciri	Huraian
Kumpulan	Turus menegak; terdapat 18 kumpulan.
Kala	Baris mengufuk; terdapat 7 kala.
Siri lantanida	Unsur bernombor proton 57–71, diletakkan berasingan di bawah jadual utama.
Siri aktinida	Unsur bernombor proton 89–103, diletakkan berasingan di bawah jadual utama.

Kumpulan dan bahagian bernama

• Kumpulan 1: logam alkali
• Kumpulan 2: logam alkali bumi
• Kumpulan 3–12: unsur peralihan
• Kumpulan 17: halogen
• Kumpulan 18: gas nadir

Perubahan dari kiri ke kanan merentasi kala

• Sifat logam berkurang; sifat bukan logam meningkat.
• Sifat oksida berubah daripada oksida bes kepada oksida asid.
• Sifat kekonduksian arus elektrik semakin berkurangan.

Prinsip susunan

• Unsur disusun mengikut tertib menaik nombor proton, dari kiri ke kanan dan dari atas ke bawah.
• Nombor proton ialah bilangan proton yang terdapat di dalam nukleus suatu atom.

Susunan Elektron Unsur

• Bagi atom neutral:

$\text{bilangan proton}=\text{bilangan elektron}$

• Elektron disusun mengelilingi nukleus dalam petala elektron.
• Petala yang terdekat dengan nukleus diisi dahulu. Elektron hanya diisi dalam petala baharu selepas petala sebelumnya telah diisi.
• Kapasiti petala elektron:

Petala elektron	Bilangan maksimum elektron
Pertama	2
Kedua	8
Ketiga	18

• Bagi atom bernombor proton 1–20, isi 2 elektron dalam petala pertama, 8 elektron dalam petala kedua dan 8 elektron dalam petala ketiga sebelum memulakan petala keempat.

Contoh: sulfur

• Nombor proton = 16; maka atom sulfur yang neutral mempunyai 16 elektron.
• Taburan: 2 pada petala pertama, 8 pada petala kedua, 6 pada petala ketiga.
• Susunan elektron: 2.8.6.

Susunan elektron 20 unsur pertama

Unsur	Nombor proton	Susunan elektron
H, He	1–2	1; 2
Li–Ne	3–10	2.1; 2.2; 2.3; 2.4; 2.5; 2.6; 2.7; 2.8
Na–Ar	11–18	2.8.1; 2.8.2; 2.8.3; 2.8.4; 2.8.5; 2.8.6; 2.8.7; 2.8.8
K, Ca	19–20	2.8.8.1; 2.8.8.2

Pembentukan Ion Positif dan Ion Negatif

• Kebanyakan atom mempunyai susunan elektron yang tidak stabil dan cenderung membentuk susunan elektron yang stabil.
• Atom neutral membentuk ion dengan menderma elektron pada petala terluarnya kepada atom lain atau menerima elektron pada petala terluar daripada atom lain.
• Pendermaan atau penerimaan ini membolehkan atom mencapai susunan elektron duplet atau oktet yang stabil.

Susunan stabil	Maksud
Duplet	2 elektron pada petala pertama.
Oktet	8 elektron pada petala terluar.

Ion terbentuk	Proses
Ion positif	Atom unsur logam menderma elektron.
Ion negatif	Atom unsur bukan logam menerima elektron.

Ion magnesium, $\mathrm{M}{\mathrm{g}}^{2+}$

• Atom magnesium: 12 elektron; susunan elektron 2.8.2.
• Menderma 2 elektron lebih mudah daripada menerima 6 elektron.
• Ion magnesium bersusunan elektron 2.8 lalu mencapai oktet yang stabil.

$\mathrm{Mg}(\mathrm{2.8.2})⟶\mathrm{M}{\mathrm{g}}^{2+}(2.8)+2{\mathrm{e}}^{-}$

Ion klorida, $\mathrm{C}{\mathrm{l}}^{-}$

• Atom klorin: 17 elektron; susunan elektron 2.8.7.
• Atom ini menerima 1 elektron lalu membentuk ion klorida bersusunan elektron 2.8.8 dan mencapai oktet yang stabil.

$\mathrm{Cl}(\mathrm{2.8.7})+{\mathrm{e}}^{-}⟶\mathrm{C}{\mathrm{l}}^{-}(\mathrm{2.8.8})$

• Kakisan logam berlaku apabila atom logam membentuk ion positif; pengaratan berkait dengan pembentukan ion.