8.1 - Asas Jirim

Bahan Atom, Bahan Molekul dan Bahan Ion

• Jirim terdiri daripada zarah-zarah yang halus dan diskrit.
• Tiga jenis zarah yang membina jirim ialah atom, molekul dan ion.

Zarah	Definisi
Atom	Zarah yang paling kecil di dalam sesuatu unsur; unit paling asas dalam unsur.
Molekul	Gabungan dua atau lebih atom secara kimia. Atom-atom itu boleh sama jenis atau berbeza jenis.
Ion	Zarah bercas positif atau negatif yang terbentuk apabila sesuatu atom menderma atau menerima elektron.

• Atom terdiri daripada zarah subatom, iaitu proton, neutron dan elektron.
• Bahan dikelaskan berdasarkan jenis zarah yang terkandung di dalamnya.

Jenis bahan	Zarah dan contoh
Bahan atom	Mengandungi zarah atom sahaja. Semua unsur logam dan gas nadir terdiri daripada atom. Contoh: emas dan helium.
Bahan molekul	Mengandungi zarah molekul. Kebanyakan bahan bukan logam wujud dalam bentuk molekul. Contoh: oksigen dan air.
Bahan ion	Mengandungi ion positif dan ion negatif yang terbentuk melalui tindak balas antara unsur logam dengan unsur bukan logam. Contoh: natrium klorida, yang mengandungi ion natrium dan ion klorida.

Susunan zarah dalam bahan atom

• Logam: atom disusun secara rapat dan teratur.
• Gas nadir: atom berjauhan dan tidak teratur.

Pembentukan bahan molekul dan bahan ion

• Tindak balas antara unsur bukan logam membentuk sebatian yang wujud dalam bentuk bahan molekul.
• Tindak balas antara unsur logam dengan unsur bukan logam membentuk bahan ion.

Kewujudan Unsur dalam Pelbagai Bentuk

• Unsur boleh wujud dalam bentuk atom, molekul atau ion.
• Unsur yang sama boleh wujud dalam bentuk yang berbeza mengikut bahan yang mengandunginya.

Unsur	Bentuk
Ferum	Wujud dalam bentuk atom pada kepala tukul; wujud dalam bentuk ion dalam sebatian karat.
Hidrogen	Wujud dalam bentuk ion di dalam jus limau; wujud dalam bentuk molekul di dalam udara.

Contoh pengelasan

• Atom: kepingan besi, wayar kuprum, gas helium.
• Molekul: ketulan ais, ketulan gula, gas oksigen.
• Ion: garam biasa, batu marmar, air kapur.