5.4 - Ubat-ubatan dan Bahan Kosmetik

Ubat Tradisional dan Ubat Moden

Ubat ialah bahan kimia untuk merawat atau mencegah penyakit. Penggunaan yang betul selamat, tetapi penyalahgunaan memudaratkan.
Ubat tradisional diperoleh daripada tumbuhan herba atau haiwan dan tidak diproses secara kimia. Bahagian tumbuhan boleh ditumbuk untuk sapuan atau direbus untuk mendapatkan pati; produk terproses juga dijual sebagai pil atau kapsul.
Contoh kegunaan tradisional: halia untuk membuang angin, mencegah selesema dan memanaskan badan; lidah buaya untuk penyakit kulit dan luka melecur; ginseng untuk imuniti serta merendahkan tekanan darah dan kolesterol; jus asam jawa untuk melegakan batuk dan mencerahkan kulit.
Ubat moden berasal daripada tumbuhan, mikroorganisma atau bahan kimia sintetik dan hadir sebagai pil, kapsul, serbuk atau larutan.

Jenis Ubat Moden

Jenis	Fungsi, contoh dan langkah berjaga-jaga
Analgesik	Aspirin dan parasetamol melegakan sakit dalam keadaan sedar; kodeina melegakan sakit serta melegakan batuk dan merawat cirit-birit. Analgesik diambil mengikut preskripsi doktor. Aspirin bersifat asid dan tidak sesuai untuk pesakit gastrik atau kanak-kanak kerana boleh menyebabkan ulser perut; dos berlebihan parasetamol merosakkan hati; kodeina menyebabkan mengantuk.
Antimikrob	Antibiotik seperti penisilin dan streptomisin membunuh atau merencat bakteria dan mesti dihabiskan untuk mengelakkan rintangan antibiotik serta penyakit berulang. Antiseptik seperti hidrogen peroksida, iodin dan asid borik untuk kulit. Disinfektan seperti alkohol dan formaldehid untuk objek bukan hidup. Antiseptik hanya untuk sapuan luaran dan tidak dimakan. Alahan penisilin boleh membawa maut; pesakit diberi Kad Alahan Ubat.
Ubat psikotik	Haloperidol, klorpromazin dan klozapin merawat psikosis, iaitu gejala pesakit melihat, mendengar atau mempercayai perkara yang tidak nyata. Memerlukan preskripsi; boleh menyebabkan pergerakan luar kawal, kekakuan dan menggigil.
Antialergi	Antihistamin melegakan hidung berair dan kegatalan; diambil atas preskripsi doktor. Boleh menyebabkan mengantuk; dos tinggi menyebabkan mulut kering, penglihatan kabur dan sembelit.
Kortikosteroid	Betamethasone valerate dan prednisolone melegakan radang, bengkak, kemerahan, kegatalan, alahan, asma dan artritis. Diambil atas preskripsi doktor. Penggunaan lama boleh menyebabkan muka sembap, tekanan darah tinggi dan peningkatan glukosa darah.

Keberkesanan dan Penggunaan Ubat Secara Wajar

Ubat moden dan tradisional boleh merawat penyakit yang sama, tetapi tahap keberkesanannya mungkin berbeza.
Ubat moden melalui ujian klinikal. Sesetengah ubat tradisional kekurangan data pemerhatian untuk mengesahkan keberkesanan atau dos tepat.
Dos salah boleh mendatangkan kesan buruk: antibiotik tidak dihabiskan menyebabkan kerintangan, sesetengah ubat herba boleh merosakkan hati dan buah pinggang, dan kodeina boleh menyebabkan ketagihan.
Akta Perubatan Tradisional dan Komplementari 2016 menetapkan kriteria kerajaan bagi rawatan tradisional.
Dasar Perubatan Tradisional dan Komplementari Kebangsaan mengutamakan ubat dan rawatan yang selamat serta berkualiti; Bahagian Regulatori Farmasi Negara menyelia kualiti dan keselamatan ubat serta kosmetik.
Plasebo menyerupai ubat tetapi tidak mempunyai nilai terapeutik.

Kosmetik dan Bahan Asas

Kosmetik ialah bahan atau produk kegunaan luaran untuk membersih, melindungi atau mencantikkan penampilan.

Bahan	Fungsi dan contoh
Air	Pelarut dalam penghasilan
Pewarna	Memberi warna; ferum(III) oksida
Pengemulsi	Membentuk campuran homogen minyak-air; lesitin, asid stearik
Pengawet	Mencegah kerosakan; paraben, formaldehid
Pemekat	Memekatkan produk; gliserin, gam xantan
Pelembap	Mengekalkan kelembapan; gliserin, natrium laktat
Pewangi	Memberikan bau menyenangkan; minyak pati

Kumpulan utama: kosmetik rias seperti bedak, gincu, pensel alis, pemerah pipi, pembayang mata, celak dan maskara; kosmetik perawatan seperti krim, pelembap dan masker muka; serta pewangi seperti deodoran dan minyak wangi.

Penggunaan Kosmetik Secara Selamat

Kosmetik buatan sendiri boleh murah dan mudah dihasilkan daripada bahan semula jadi. Bahan yang selamat serta berkualiti diperlukan untuk mengelakkan bahan kimia berbahaya dan mendapatkan kesan yang diinginkan.
Produk komersial mungkin mengandungi bahan berbahaya yang ditambah secara haram atau membuat tuntutan mengelirukan.
Merkuri boleh merengsakan kulit serta merosakkan ginjal dan sistem saraf; hidrokuinon mengurangkan pigmentasi dan meningkatkan kepekaan terhadap UV; betamethasone valerate merengsakan dan mengubah pigmentasi; tretinoin menyebabkan kemerahan dan pengelupasan.
Semak ramuan dan pastikan produk berdaftar dengan Bahagian Regulatori Farmasi Negara. Penjualan dan penghasilan tertakluk pada Peraturan-peraturan Kawalan Dadah dan Kosmetik 1984.