3.4 - Pergerakan Bahan Merentasi Membran Plasma dalam Kehidupan Harian

Eksperimen: Kepekatan Sap Sel Tisu Tumbuhan

• Masalah: Apakah kepekatan larutan luar sel yang isotonik terhadap sap sel ubi kentang?
• Hipotesis: Larutan luar sel yang isotonik terhadap sap sel ubi kentang tidak mengubah jisim silinder ubi kentang.
• Pemboleh ubah dimanipulasikan: kepekatan larutan sukrosa. Bergerak balas: peratus perubahan jisim silinder ubi kentang. Dimalarkan: tempoh rendaman, suhu persekitaran dan jenis ubi kentang.
• Sediakan silinder ubi kentang yang sama dan rekod jisim awal.
• Rendam selama 30 minit di dalam air suling dan larutan sukrosa 0.1–0.6 M; lap kering dan rekod jisim akhir.
• Plot graf peratus perubahan jisim melawan kepekatan larutan sukrosa.
• Kepekatan pada 0% perubahan jisim adalah isotonik terhadap sap sel ubi kentang.

Fenomena Kelayuan Tumbuhan

• Baja berlebihan larut dan menyebabkan air tanah hipertonik terhadap sap sel akar.
• Air meresap secara osmosis dari sap sel akar ke dalam tanah; sel mengalami plasmolisis dan tumbuhan layu.
• Sel pulih selepas disiram jika plasmolisis tidak berlanjutan terlalu lama; plasmolisis berpanjangan menyebabkan tumbuhan mati.

Penghasilan dan Pengawetan Makanan

• Osmosis dan resapan diaplikasikan dalam penghasilan telur awet, pisang salai, ikan masin, jeruk dan kobis awet.
• Gula, garam dan cuka digunakan untuk menghasilkan makanan awet.
• Larutan gula atau garam pekat bersifat hipertonik; air bergerak keluar dari sel secara osmosis.

Aplikasi dalam Kehidupan Harian

Larutan Saline

• Larutan saline dalam perubatan bersifat isotonik terhadap plasma darah.
• Larutan ini mengandungi 0.85–0.90 g natrium klorida per 100 ml.

Minuman Penghidratan Semula dan Minuman Isotonik

• Garam penghidratan oral menggantikan air dan elektrolit yang hilang daripada individu yang mengalami cirit-birit.
• Minuman isotonik menggantikan air dan elektrolit seperti kalium dan natrium yang hilang oleh atlet melalui perpeluhan.

Liposom

• Liposom ialah vesikel yang mengandungi larutan akues dan dikelilingi membran dwilapisan fosfolipid.
• Ubat larut air diangkut dalam kawasan hidrofilik; ubat tidak larut air diangkut dalam kawasan hidrofobik.
• Liposom melindungi ubat atau bahan aktif yang diambil secara oral daripada dimusnahkan oleh jus gaster supaya sampai ke sel sasaran.

Osmosis Berbalik dalam Penulenan Air

• Osmosis berbalik memperoleh air tawar daripada air laut melalui penyahgaraman.
• Tekanan menolak air laut melalui membran telap memilih.
• Molekul air melaluinya; zarah bendasing, garam dan mikroorganisma dihalang.
• Air yang keluar ialah air tawar yang tulen.