6.4 - Peningkatan Seni Bina dalam Tamadun Rom

Pengenalan

• Pepatah “Rom tidak dibina dalam sehari” menggambarkan perkembangan panjang sebelum Rom mencapai kegemilangan.
• Kepakaran utama Rom: seni bina bersaiz besar, bernilai estetika, tahan lama dan mempunyai kegunaan khusus.
• Bidang binaan meliputi bangunan, jalan raya, saliran air dan tempat mandi awam.
• Warisan seni bina Rom mempengaruhi Tamadun Eropah dan tamadun dunia lain.

Faktor Kemajuan Seni Bina

Faktor	Huraian
Kepakaran	Arkitek Marco Vitruvius menghasilkan buku On Architecture pada 46 SM.
Pendidikan	Pendidikan praktikal melahirkan warganegara mahir dalam pelbagai bidang, termasuk seni bina.
Dasar pemerintahan	Pentadbir seperti Marcus Visanius Agrippa (63–12 SM) menyokong perkembangan seni bina.
Kewangan	Kerajaan membiayai projek agar pembinaan berjalan lancar.
Teknologi	Teknologi Yunani digabungkan dengan inovasi Rom seperti simen, ketahanan struktur dan nilai estetika.
Sumber alam	Bahan binaan yang sesuai membolehkan pembinaan kukuh dan tahan lama.
Buruh	Buruh yang sebahagian besarnya terdiri daripada hamba menyumbang kepada pembinaan.

Ciri-ciri Pembinaan Bangunan Rom

• Menggabungkan teknik seni bina Yunani dengan inovasi Rom.
• Menggunakan bahan binaan baharu dan reka bentuk kreatif.
• Ciri utama:
  • saiz besar;
  • kubah bulat;
  • bumbung berstruktur melengkung;
  • penggunaan siling;
  • tiang gaya Yunani;
  • batu dilepa dengan simen;
  • hiasan dalaman;
  • penggunaan marmar.
• Binaan utama: Colosseum, Pantheon, amfiteater, akueduk, jalan raya, tembok pertahanan dan tempat mandi awam.

Colosseum

• Lambang keagungan Tamadun Rom.
• Fungsi: tempat persembahan dan pertandingan berskala besar, termasuk acara gladiator.
• Ukuran:
  • tinggi: 50 meter;
  • panjang: 188 meter;
  • lebar: 156 meter;
  • luas keseluruhan: kira-kira 2.5 hektar;
  • arena: 85 meter × 54 meter.
• Kapasiti: 50,000 orang.
• Mempunyai sistem pengurusan penonton setanding stadium moden.
• 80 pintu masuk dan tempat duduk bertingkat-tingkat.
• Pembinaan dimulakan oleh Raja Vespian pada 72 M dan disiapkan anaknya, Titus, pada 80 M.

Pantheon

• Binaan berkubah terbesar di dunia; tempat penyembahan dewa-dewi Rom.
• Dibina oleh Marcus Visanius Agrippa pada 27 SM.
• Musnah dalam kebakaran pada 80 M.
• Dibangunkan semula oleh Maharaja Hadrian pada 125 M.
• Ciri binaan:
  • bahagian hadapan bergaya Yunani dengan tiang kukuh;
  • kubah berdiameter 43 meter;
  • dinding batu-bata yang dilepa dengan simen;
  • ruang terbuka di puncak, iaitu Oculus, selebar 13 meter untuk memasukkan cahaya.
• Simen Rom diperbuat daripada campuran air, kapur dan abu gunung berapi yang dikenali sebagai pozzolana.

Amfiteater

• Colosseum mini atau gelanggang terbuka berbentuk lingkaran.
• Fungsi: persembahan seni, pertunjukan dan acara gladiator.
• Kira-kira 230 buah dibina di seluruh Empayar Rom dengan saiz dan kapasiti berbeza.
• Contoh:

Lokasi	Kapasiti
El Djem, Tunisia	16,000 orang
Arles, Perancis	20,000 orang

• Penyebarannya membuktikan pengaruh Rom dan kegemaran masyarakat terhadap kegiatan luar.

Akueduk

• Sistem perancangan dan pengawalan air yang sistematik; lambang teknologi dan kejuruteraan Rom.
• Membekalkan air ke:
  • rumah di bandar;
  • tempat mandi awam;
  • binaan utama, termasuk Colosseum ketika acara gladiator.
• Dibina selepas kajian teliti terhadap mutu sumber air, aliran air dan lokasi.
• Akueduk pertama: Aqua Appia, dibina pada 312 SM, sepanjang 16 kilometer.
• Marcus Agrippa membina akueduk seperti Aqua Virgo pada 19 SM.
• Akueduk termasyhur: Pont du Gard, Perancis, yang mempunyai tiga tingkat.

Jalan Raya Rom

• Mula dibina pada 500 SM.
• Tujuan:
  • menghubungkan bandar utama;
  • memudahkan pergerakan tentera;
  • menjadi sistem pengangkutan.
• Struktur berlapis menggunakan batu besar, batu kecil dan batu kerikil supaya tahan serta mampu menampung beban tentera.
• Ukuran biasa:
  • tebal: empat kaki (1.3 meter);
  • lebar: 20 kaki (6.7 meter).
• Batu tanda menunjukkan jarak antara kawasan.
• Longkang di tepi jalan mengelakkan air bertakung.

Tembok Pertahanan

• Tujuan:
  • melindungi Rom daripada serangan musuh;
  • memisahkan wilayah Rom daripada kawasan bukan wilayah Rom.
• Seni pembinaannya bermula pada 100 M.
• Batu disusun memanjang sehingga setinggi lima meter.
• Kubu kecil milecastel dibina setiap sebatu (1.6 kilometer) untuk menempatkan tentera pengawal.
• Tembok terkenal: Tembok Hadrian di Britain:
  • dibina oleh Maharaja Hadrian pada 122 M;
  • panjang 117 kilometer;
  • tinggi lima meter.

Tempat Mandi Awam

• Kepercayaan Rom: mandi penting untuk kebersihan, kesihatan dan lambang kehidupan bertamadun.
• Terbuka kepada semua dengan bayaran tertentu.
• Kemudahan:
  • tandas;
  • ruang mandi;
  • ruang mengurut;
  • perpustakaan;
  • bilik berehat dan bersenam.
• Ruang berasingan untuk mandi air panas, sejuk, suam dan berwap.
• Contoh: Tempat Mandi Caracalla di Rom:
  • dibina oleh Maharaja Caracalla pada abad ketiga Masihi;
  • memuatkan sehingga 1,500 orang pada satu-satu masa.

Rumusan dan Iktibar

• Seni bina Rom membuktikan kebijaksanaan, kemampuan, kebesaran dan keagungan tamadun tersebut.
• Kecemerlangan turut dicapai dalam pemerintahan, pentadbiran, ekonomi, ketenteraan, pertahanan, perundangan, pendidikan, sains dan teknologi.
• Sebahagian binaannya kekal sebagai warisan dunia dan memberi inspirasi kepada penciptaan moden.
• Kemajuan memerlukan kepakaran, pendidikan praktikal, sokongan pemerintah, kewangan, teknologi, sumber alam, tenaga kerja dan kerjasama masyarakat.
• Kejayaan dan kesejahteraan negara menuntut usaha serta kerajinan yang bersungguh-sungguh.