6.2 - Peningkatan Pemerintahan dan Pentadbiran Tamadun Yunani

Sumbangan Pemerintahan dan Pentadbiran

• Pemerintahan dan pentadbiran ialah sumbangan terpenting Tamadun Yunani kepada sejarah dan tamadun manusia.
• Sistem ini diwarisi generasi kemudian dan kekal hingga kini.
• Kebanyakan polis mengamalkan lima bentuk pemerintahan:

Sistem	Ciri
Monarki	Sistem beraja berasaskan keturunan; raja dibantu Konsul daripada golongan bijak pandai.
Oligarki	Pemerintahan dikuasai sebahagian kecil golongan berkuasa.
Aristokrasi	Pemerintahan dikuasai golongan bangsawan.
Tirani	Pemerintahan dikuasai golongan zalim yang menindas rakyat.
Demokrasi	Pemerintahan dipilih oleh rakyat melalui pengundian.

Perkembangan Sistem Demokrasi di Athens

• Perubahan sistem dilakukan untuk memantapkan pemerintahan dan pentadbiran.
• Perubahan menunjukkan kematangan politik penduduk Athens sehingga mereka memilih demokrasi.
• Urutan perkembangan: monarki → oligarki → aristokrasi → tirani → demokrasi.
• Solon mengasaskan sistem demokrasi pada 594 SM.
• Athens mengamalkan demokrasi langsung:
  • setiap warganegara terlibat secara langsung dalam perbincangan dan perdebatan;
  • mereka menentukan dasar dan peraturan berkaitan ekonomi, sosial dan politik Athens.
• Zaman Pericles (495–429 SM): kuasa rakyat ditekankan untuk memantapkan demokrasi.
• 338 SM: demokrasi menjadi lemah dan terhapus apabila Raja Philip menguasai Yunani.
• Amalan demokrasi Athens menjadi ikutan kebanyakan negara moden.
• Malaysia melaksanakan demokrasi melalui pilihan raya untuk memilih wakil rakyat; sistem pilihan raya bermula pada 1951 dan terus diamalkan.

Pemerintahan dan Pentadbiran di Athens

• Dewan Perhimpunan ialah badan tertinggi.
• Tiga badan di bawah Dewan Perhimpunan: Majlis, Majistret dan Juri.

Dewan Perhimpunan

Kedudukan dan Keanggotaan

• Badan pentadbiran paling tinggi.
• Dianggotai semua warganegara lelaki Athens.
• Semua warganegara dibenarkan menghadiri perhimpunan dan mengemukakan pandangan tentang dasar pentadbiran.
• Setiap warganegara berpeluang memegang jawatan selama enam bulan hingga setahun.
• Bersidang sekurang-kurangnya tiga kali sebulan.
• Penglibatan rakyat melahirkan kebersamaan dan kesanggupan berkorban demi Athens.

Fungsi dan Kuasa

1. Mengawal pentadbiran dan menetapkan dasar.
2. Melantik Ahli Majlis.
3. Menggubal undang-undang untuk menjamin keadilan.
4. Mengeluarkan deklarasi peperangan; Athens tidak berperang tanpa deklarasi ini.
5. Menjadi mahkamah orang awam, khususnya bagi kes besar yang gagal diselesaikan badan lain.
6. Membuat perjanjian dengan negara lain untuk melicinkan hubungan antarabangsa.
7. Membincangkan kewangan dan percukaian untuk mengukuhkan ekonomi Athens.
8. Menerima duta asing untuk mengukuhkan hubungan antara kedua-dua pihak.

Majlis atau Majlis 500

• Jawatankuasa yang mengendalikan urusan dan perbincangan penting pemerintahan serta pentadbiran.

Keanggotaan

• Ahli dilantik oleh Dewan Perhimpunan.
• 500 orang ahli berkhidmat selama dua tahun.
• Dibahagikan kepada 10 jawatankuasa (Prytany); setiap Prytany dianggotai 50 orang.
• Pengerusi dipilih setiap kali persidangan.

Fungsi

• Melaksanakan keputusan Dewan Perhimpunan.
• Mengendalikan jabatan kerajaan.
• Kuasanya tidak mengatasi Dewan Perhimpunan.

Majistret

• Badan pelaksana segala dasar yang ditetapkan.
• Setara dengan perkhidmatan awam dalam sistem pentadbiran kini.

Keanggotaan

• Terdiri daripada warganegara Athens.
• Dianggotai 6,000 orang.
• 200 hingga 500 orang daripadanya ialah hakim.
• 10 orang jeneral tentera turut menganggotainya.

Fungsi

• Menjadi kakitangan kerajaan.
• Melaksanakan dasar yang diputuskan Majlis.
• Mengurus pendidikan, percukaian dan hal ehwal lain.

Juri

• Badan yang bertanggungjawab dalam hal keadilan.

Keanggotaan

• 101 hingga 1,001 orang, bergantung pada keseriusan kes.
• Perbicaraan diketuai seorang pengerusi.

Fungsi dan Sistem Pengadilan

• Menjadi pemutus sesuatu kes.
• Kuasa pengadilan berada dalam tangan warganegara.
• Pesalah merayu terus kepada warganegara.
• Kes kecil diselesaikan di mahkamah tempatan; kes besar di Mahkamah Athens.

Pemerintahan dan Pentadbiran Sparta

Monarki Terhad

• Sparta mengamalkan monarki terhad.
• Dua orang raja daripada keluarga Eurypontids dan Agiads memerintah bersama-sama.
• Tujuan pemerintahan dua raja: mengelakkan seorang raja bertindak kejam.
• Raja dibantu Dewan Perhimpunan dan Majlis.

Badan	Keanggotaan dan peranan
Dewan Perhimpunan	10,000 orang ahli; lima pegawai ephors dilantik untuk memastikan raja tidak memerintah secara mutlak.
Majlis	28 orang dewasa berusia lebih 60 tahun; keahlian seumur hidup.

• Kaum wanita, seperti di Athens, tidak terlibat dalam urusan pemerintahan dan pentadbiran.

Kerajaan Ketenteraan

• Kehidupan Sparta menekankan disiplin ketenteraan.
• Kanak-kanak seawal tujuh tahun dan kaum wanita dilatih menjadi anggota tentera.
• Wanita menjalani latihan fizikal serta diajar berlari, bertinju, menari dan menyanyi di hadapan khalayak.
• Wanita turut bertanggungjawab mempertahankan negara.
• Sparta dikategorikan sebagai kerajaan ketenteraan.
• Disiplin dan taat setia kepada negara-kota tertanam kukuh; warganegara sanggup berkorban mempertahankan kedaulatan.
• Bukti ketenteraan:
  • berperang dengan Persia antara 490 SM hingga 449 SM;
  • mengalahkan Persia dalam Pertempuran Salamis pada 480 SM.

Perbandingan Athens dengan Sparta

Aspek	Athens	Sparta
Sistem utama	Demokrasi langsung	Monarki terhad dan kerajaan ketenteraan
Penekanan	Kebebasan, hak warganegara dan pemikiran terbuka	Disiplin ketenteraan, taat setia dan patriotisme
Penyertaan wanita	Tidak terlibat dalam pemerintahan	Tidak terlibat dalam pemerintahan, tetapi dilatih mempertahankan negara

Rumusan dan Iktibar

• Demokrasi Athens mengangkat kebebasan, hak warganegara, perbincangan dan kuasa rakyat.
• Dewan Perhimpunan, Majlis, Majistret dan Juri mempunyai keanggotaan serta fungsi yang khusus.
• Disiplin, kerjasama, taat setia dan semangat patriotik Sparta penting untuk mempertahankan kedaulatan.
• Asas demokrasi perlu dihargai dan dipertahankan; undang-undang negara mesti dihormati.