4.3 Sektor Pengurusan Sisa dan Air Sisa

Isu Sosiosaintifik dalam Pengurusan Sisa dan Air Sisa

• Perubahan gaya hidup dan sosiobudaya, peningkatan prasarana dan ekonomi serta pertambahan penduduk dunia meningkatkan pembuangan sisa pepejal dan air sisa.
• Isu dan kesan utama:
  • Kumbahan, sisa kimia dan sampah sarap yang dibuang ke sungai dan laut mengganggu ekosistem sungai, lautan serta kawasan berhampiran.
  • Penjanaan, pengurusan dan penguraian sisa pepejal meningkatkan pembebasan gas rumah hijau dan menyumbang kepada perubahan iklim dunia.
  • Sisa makanan yang tidak dilupuskan dengan baik menyebabkan pencemaran alam sekitar.
  • Kira-kira 268 juta tan kertas dihasilkan setahun; penghasilan 1 tan kertas memerlukan 2–4 tan batang kayu. Kertas menjadi penyumbang utama sisa pepejal.

Aplikasi Teknologi Hijau

• Pengurusan sisa dan air sisa yang efektif mengurangkan kesan rumah hijau secara efisien serta menjimatkan kos.

Pencegahan dan pengurangan

• Minimumkan penggunaan kertas dengan menggunakan semula kertas terpakai atau menggunakan kertas apabila benar-benar perlu.
• Sediakan makanan isi rumah mengikut keperluan untuk mengelakkan pembaziran makanan.

Pengasingan dan kitar semula

• Pengasingan sisa rumah yang digalakkan kerajaan sejak 2015 mengurangkan pembuangan bahan kitar semula dan jumlah sisa pepejal di tapak pelupusan.

Rawatan dan pemprosesan melalui proses biologi

• Rawatan biologi menukarkan sisa pepejal kepada bahan organik yang bermanfaat seperti baja organik.
• Pemprosesan sisa pepejal dapat menjadikannya biojisim, iaitu sumber tenaga boleh baharu yang mampu menggantikan bahan api fosil sebagai bahan bakar.

Konsep 5R

• Konsep 5R menggantikan konsep 3R: Tolak (Refuse), Kurangkan (Reduce), Guna Semula (Reuse), Kitar Semula (Recycle) dan Pemulihan (Recovery).
• Penambahan Tolak pada peringkat permulaan dan Pemulihan pada peringkat terakhir menyokong matlamat mencapai sisa sifar.

Rantaian isu kepada penyelesaian

Peningkatan penjanaan sisa + pelupusan tidak teratur → pencemaran ekosistem dan pembebasan gas rumah hijau.

Pencegahan dan pengurangan + pengasingan dan kitar semula + rawatan dan pemprosesan biologi + 5R → pengurangan sisa tapak pelupusan, bahan organik berguna dan tenaga boleh baharu → pengurangan kesan rumah hijau dan penjimatan kos.