3.4 - Persamaan Kimia

Menulis Persamaan Kimia Seimbang

• Persamaan kimia menghuraikan tindak balas kimia secara ringkas dan tepat.
• Bahan tindak balas ditulis di sebelah kiri dan hasil tindak balas di sebelah kanan. Anak panah $\to$ bermaksud “menghasilkan”.
• Keadaan fizik ditulis sebagai:
  • pepejal, $(\mathrm{p})$;
  • cecair, $(\mathrm{ce})$;
  • gas, $(\mathrm{g})$;
  • larutan akueus, $(\mathrm{ak})$.
• Simbol $\Delta$ di atas anak panah menunjukkan pemanasan diperlukan.

Kaedah

1. Tulis persamaan perkataan.
2. Gantikan setiap bahan dengan formula kimia yang betul.
3. Hitung atom setiap unsur di kedua-dua belah persamaan.
4. Laraskan pekali di hadapan formula sehingga bilangan setiap jenis atom sama. Jangan ubah nombor subskrip.
5. Tambahkan simbol keadaan fizik.

Contoh:

• Persamaan mesti mematuhi hukum keabadian jisim: jirim tidak boleh dicipta atau dimusnahkan, maka setiap unsur mempunyai bilangan atom yang sama di kedua-dua belah.

Contoh Tindak Balas Kimia

• Pemanasan kuprum(II) karbonat:

• Pembentukan ammonium klorida:

• Pemendakan plumbum(II) iodida:

Keselamatan: Asid hidroklorik pekat dan ammonia pekat bersifat mengakis; kendalikan dengan cermat dan jalankan tindak balasnya di dalam kebuk wasap.

Mentafsir Persamaan Kimia

• Tafsiran kualitatif mengenal pasti bahan tindak balas, hasil tindak balas dan keadaan fizik.
• Tafsiran kuantitatif menggunakan pekali sebagai nisbah entiti asas dan nisbah mol.
• Stoikiometri ialah kajian kuantitatif komposisi bahan yang terlibat dalam tindak balas kimia.

Bagi:

• Secara kualitatif: logam natrium dan gas klorin menghasilkan pepejal natrium klorida.
• Nisbah zarah: 2 atom natrium : 1 molekul klorin : 2 unit formula natrium klorida.
• Nisbah mol: $2\mathrm{mol}$ Na : $1\mathrm{mol}$ $\mathrm{C}{\mathrm{l}}_2$ : $2\mathrm{mol}$ NaCl.
• Sebarang nisbah berkadar adalah sah; contohnya $1:0.5:1$ mewakili stoikiometri yang sama.

Penghitungan Stoikiometri

1. Tulis atau kenal pasti persamaan seimbang.
2. Tukarkan kuantiti yang diberi kepada mol.
3. Gunakan pekali persamaan untuk menentukan bilangan mol yang dikehendaki.
4. Tukarkan bilangan mol itu kepada jisim, bilangan zarah atau isi padu gas yang dikehendaki.

Hubung kait yang digunakan:

Contoh: aluminium terbakar mengikut persamaan

Bagi $5.4\mathrm{g}$ Al:

Nisbah $4\mathrm{mol}\mathrm{Al}:2\mathrm{mol}\mathrm{A}{\mathrm{l}}_2{\mathrm{O}}_3$ memberikan

Oleh sebab $M(\mathrm{A}{\mathrm{l}}_2{\mathrm{O}}_3)=2(27)+3(16)=102\mathrm{g}\mathrm{mo}{\mathrm{l}}^{-1}$:

Penyediaan Oksigen di dalam Makmal

• Pemanasan kalium klorat(V) menghasilkan kalium klorida dan gas oksigen.