4.1 - Tisu Vaskular

Keperluan Pengangkutan dalam Tumbuhan

• Tumbuhan merupakan organisma multisel yang terbentuk daripada sel-sel yang memerlukan air dan nutrien.
• Saiz tumbuhan yang besar dan tinggi menyebabkan jumlah luas permukaannya tidak cukup untuk menyerap keperluan asas daripada persekitaran.
• Tisu vaskular mengangkut air, garam mineral dan nutrien ke semua sel.
• Xilem mengangkut air dan garam mineral yang diserap oleh akar ke batang dan daun.
• Floem mengangkut sebatian organik yang disintesis oleh daun melalui fotosintesis ke batang dan akar.
• Tumbuhan yang mempunyai sistem pengangkutan dikenali sebagai tumbuhan vaskular. Tumbuhan bukan vaskular seperti alga dan lumut tidak mempunyai sistem pengangkutan.

Penyesuaian Struktur Salur Xilem dan Trakeid

• Xilem mengangkut air dan garam mineral dari akar ke batang dan daun serta memberikan sokongan mekanikal kepada tumbuhan.

Salur Xilem

• Terdiri daripada sel mati apabila matang dan tidak mempunyai sitoplasma.
• Sel tersusun memanjang dari hujung ke hujung untuk membentuk tiub yang berterusan bagi membenarkan air mengalir dari akar ke daun.
• Dinding mempunyai penebalan lignin yang tidak sekata untuk:
  • memberikan kekuatan supaya salur xilem tidak ranap oleh daya tegangan dan perubahan tekanan apabila air bergerak melaluinya;
  • menyokong pokok daripada lenturan.

Trakeid

• Dinding sel mempunyai penebalan lignin.
• Liang membenarkan pergerakan air ke sel trakeid bersebelahan.

Penyesuaian Struktur Tiub Tapis dan Sel Rakan

• Tisu floem mengangkut dan mengagihkan sebatian organik terlarut seperti sukrosa, asid amino dan hormon tumbuhan ke seluruh pokok.
• Tisu floem merupakan tisu hidup kerana mempunyai sitoplasma.

Tiub Tapis

• Tidak mempunyai nukleus, ribosom dan vakuol; keadaan ini membolehkan sukrosa melaluinya dengan lebih mudah.
• Plat tapis di kedua-dua hujung mempunyai liang yang membolehkan sebatian organik mengalir dari satu tiub tapis ke tiub tapis seterusnya.

Sel Rakan

• Mempunyai mitokondria yang membekalkan tenaga dalam bentuk ATP.
• ATP digunakan untuk mengangkut sukrosa dari daun ke tiub tapis secara pengangkutan aktif.